Frsluflokkur: Vsindi og fri

OECD gefur t rangur vsindum, tkni og atvinnulfi 2017.

OECD birti nvember skrslu um Vsindi, tkni og atvinnulf (Science, Technology and Industry Scoreboard) fyrir ri 2017. srstku yfirliti um sland koma ljs msar upplsingar um vsindi, tkni og nskpun sem einkennir sland.

http://www.oecd.org/sti/scoreboard.htm?utm_source=Adestra&utm_medium=email&utm_content=OECD%20Science%2C%20Technology%20and%20Industry%20%28STI%29%20Scoreboard&utm_campaign=OECD%20Science%2C%20Technology%20%26%20Innovation%20News%2012%2F2017&utm_term=demo

slandi stunda ltil og mealstr fyrirtki um 90% af rannskna og runarvinnu slandi. v m segja a str fyrirtki, ea au sem hafa fleiri en 250 starfsmenn, verja um 3,2 milljrum til rannskna og runar. flestum lndum OECD eru a einmitt str fyrirtki sem stunda hva mestar rannsknir og er spurt hvort stru rannskna og runarfyrirtkin okkar svo sem Marel, ssur, slensk erfagreining su ekki a reiknast hrra. Hagstofan gefur engar skringar vefsu sinni, enda stundar stofnunin almennt ekki greiningu ggnum snum. etta er verulega umhugsunarvert og kallar gegnsi birtingu gagna.

Tp 80% af rannsknum og run eiga sr sta jnustugeiranum. slandi eru a einmitt jnustufyrirtki sem eru hva mest berandi ekkingargeiranum. Atvinnulf slandi er verulega h erlendri eftirspurn. Tp 60% af strfum einkageiranum eru greinum ar sem afgerandi er erlend eftirspurn. ar m vsast telja a ferainaur s mjg berandi. sama tma er framleini vinnuafls fremur lg og er teki dmi af v a upplsingatkni er framleini lgri en rum ingreinum. etta vekur upp margar spurningar, sem vsast fst engin svr vi. a verur a vera hgt a segja egnum essa lands hva er vel gert og hva miur vel og hva veldur.

En slendingar eru framarlega egar tala er um notkun internetinu. Nnast allir slendingar (98%) nota interneti. eru slendingar flugir a nota neti samskiptum vi hi opinbera og eru ar fremstir flokki me Dnum. vekur athygli s rangur sem slenskir vsindamenn hafa n, mlt samstarfi vi erlenda vsindamenn um skrif vsindagreinum og ar me um samstarf vsindum. slenskt vsindakerfi er fremur lti og leit a samstarfsailum leiir vsindamenn oftast fljtt til tlanda. Auk ess eru allmargir vsindamenn menntair tlndum og v me g tengsl egar heim er komi.

a m v segja a a gangi vel og miur vel mlefnum vsinda, tkni og atvinnulfs slandi. Vonandi er a n rkisstjrn, sem leggur herslur essi mli, leggi vinnu a greina stu og run essara mla en lta sr ekki ngja skringu a hlutirnir su bara svona.


Vsindagangan

a var gaman a sj fjldann sem tk tt vsindagngunni, ekki minnst tmum egar vsindin eru snigengin eins og m sj vestan hafs. ar rkir mr finnst vihorfin sem aldrei fyrr. etta sst mjg vel vihorfi til umhverfis og heilbrigismla. En sennilega eru svo kllu alternative truth ekki a besta sem hefur komi fyrir vsindin.

a er sjaldgft a hpur vsindamanna sni samstu sem arna var ar sem fjldi vsindamanna um allan heim, gekk vsindagngu til stunings essari mikilvgu starfsemi. a eru mrg mlefni sem brenna vsindaflki essa dagana en hgt er a sj nokkur af eim vifangsefnum sem eim er bent a sinna essari vefsu. https://satellites.marchforscience.com/

Ein af leibeiningunum sem arna er a finna er reyndu a kynnast v hvernig stefnumtun vsinda gengur fyrir sig. En meal ess er bent er a samskipti vsinda og stjrnvalda skipti verulegu mli. a hjlpar svo sem ekki a hvorugur hpurinn skilur hinn en a er anna ml. En oft er skilning a finna vsindum meal opinberra aila. Hr landi eru fjldi vsindamanna sem eru fremstu r snum frum ailar a Vsinda- og tkniri. En a er hpur sem tti a tengja saman vsindi og stefnumtun og framkvmd stefnu. Maur verur hugsi yfir v a hpur flks me ekkingu vsindum og situr skjli stjrnvalda slku ri hafi ekki huga ea getu til ess a vinna a stefnumtun. N egar lur a miju rsins 2017 fr hinn innvgi aeins a sj Stefnu og ageratlun 2014 til 2016 en a geta veri tal skringar v hvers vegna engin stefna hefur veri gefin t fyrir yfirstandandi tmabil. Sennilega er engin essara skringa marktk, en a eru engin stjarnvsindi a skrifa stefnupappr.

En vsindastefna hr landi er mr finnst stefna. Stjrnvld hafa litla hugmynd um t hva vsindin ganga, hva hvaa forsendum au lta og r arfir sem au hafa. etta veit vsindaflki enda hefur a sanna sig a rtt fyrir stefnu (leysi) stjrnvalda vsindamlum eru slenskir vsindamenn oft fremstu r snum greinum. a eru til nokkur tki, ekki mjg mrg ea g, til a s rangur slenskra vsindamanna gegnum tina. Ngir hr a nefna a slenskir vsindamenn hafa birt ritrndar vsindagreinar miklu magni og m sj gi essara greina me hu hlutfalli tilvitnana r. a er ekki ng a skrifa fjlda greina ef enginn tileinkar sr innihald eirra sem sst til dmis me a vitna r. En slenskir vsindamenn eru rum fremri a vinna me vsindamnnum annarra landa. etta hefur lka veri mlt, en vitanlega bara af erlendum srfringum. Okkur finnst ekki mikil rf a mla svona. Vi-vitum-etta-allt. Reyndar er Hagstofan a mla afng til vsinda sem ekki skal vanmeti, nema hva a Hagstofan mlir bara hva er undir ljsastaurnum. etta er vsast vegna ess a Hagstofan er mjg g a mla hluti, en bara hluti sem hn skilur.

hafa slenskir vsindamenn, sjlfir n afskipta stjrnvalda, landa fjlda erlendra rannsknastyrkja, svo a eftir v er teki. er skn innlenda styrki lka nokku mikil. a eina sem stjrnvld hafa heyrt egar vsindamenn tala er meiri pening og ar hafa stjrnvld raunar stai rausnarlega vi baki vsindum slandi. Sjir sem styrkja vsindi, tkni og nskpun hafa vaxi me ri hverju um langa hr. Aukningin er mikil milli ra. etta hrsa stjrnvld sr af vi htleg tkifri og glejast yfir framsni sinni. En slensk stjrnvld hafa raunar veri meal eirra sem leggja hva mest til vsindastarfa hinum vestrna heimi. En ekki me samkeppni um peninga, heldur beinum framlgum til stofnana. a er san stofnanna a skipta f milli vsinda og rekstrar. etta virkar ekki srlega skilvirk afer en afar gileg. N er raunar skori verulega etta framlag og mun a eflaust leia til minni virkni vsinda. a er ekki eins og stofnanir su teknar t og lagt mat starfsemi eirra til a sj hvar megi skera af, nei a er er best a nota ostaskerann svona niurskur.

Margar jir tengja saman vsindastarf og stefnu vikomandi rkisstjrna. annig eru veittir styrkir til vsindamanna og hpa um verkefni eim svium sem vikomandi lnd eru a leggja herslu . Vitanlega eru msar arar leiir sem notaar eru en a leysa ml eirrar jar sem styrkir vsindi tti ekki a vera anna en jkvtt. Er ekki veri a atast margumtluu frelsi vsindanna. etta gera slensk stjrnvld ekki. au auglsa bara eftir verkefnum, einhverjum verkefnum. a getur veri a skorti skilvirkni slkum aferum hj litlum lndum.

En n er gngunni loki og er v spurt: hva svo. Kannski a komist samtal milli stjrnvalda og vsinda. Ea ttum vi kannski bara a lta var og Villa vsindamenn sj um a tengja vsindin vi alla hina, en eir eru eir einu sem hafa gert eitthva v af viti.


Sprotafyrirtki ea ekki sprotafyrirtki

a virist vera grska miskonar nskpunarstarfsemi hr landi eins og va annarsstaar. Fram kemur Innovation Union Scoreboard (stigatafla ESB um nskpun), a sland s 13. sti yfir lnd Evrpu hva varar nskpunarvirkni.

http://ec.europa.eu/growth/industry/innovation/facts-figures/scoreboards_en

kemur ar fram a raunar er sland nnast a sna smu nskpunarvirkni og ri 2008 og sama tma eru nnur lnd a sna nokkra, mismikla framfr. etta er hyggjuefni ar sem nskpun er forsenda framfara og hagvaxtar jafnvel til skemmri tma.

Svo virist sem opinberir ailar og einkageirinn su a leggjast eitt um a bta mlefni nskpunar. Hi opinbera leggur f opinbera nskpunarsji og endurgreiir hluta tgjalda til rannskna og runar. Bi er etta afar mikilvgt fyrir fyrirtki nskpun sem jafnan eru a byggja upp marka fyrir njar ea verulega breyttar afurir. ru hvoru koma fram fyrirtki sem hafa skara framr en au a flest sameiginlegt a hafa tt gum tengslum vi hi opinbera og gjarnan egi aan f til nskpunarstarfa. En fjrmagn er ekki a eina sem ltil og ung fyrirtki ekkingarfrekum greinum arfnast. ar kemur til skortur misskonar ekkingu varandi rekstur sem getur fari illa me nskpunarfyrirtkin.

Almennt er tala um a sprotar ea sprotafyrirtki s hugtak sem er sameiginleg me nskpunarfyrirtki. En arna er alls ekki um sama hlut a ra. Sprotafyrirtki eru skilgreind srstakan, nokku rngan htt mean nskpunarfyrirtki eru me nokku vari skilgreiningu.

Sprotafyrirtki eru venjulega sprottin upp r rannskna- ea runarverkefnum einstaklinga, runarhpa, hskla, rannsknastofnana ea annarra fyrirtkja og byggjast srhfri ekkingu, tkni ea ru nnmi. Gengi er t fr v vimii a rlegur runarkostnaur sprotafyrirtkja s a jafnai yfir 10% af veltu. Fyrirtki httir a teljast sprotafyrirtki egar a hefur veri skr kaup hll sem flugt tknifyrirtki ea n rlegri veltu sem nemur einum milljari slenskra krna

Heimild: http://www.si.is/media/sportafyrirtaeki/Sproti2005-future.pdf glra 5/49

Nskpunarfyrirtki eru jafnan talin au sem vinna a v a koma me nja ea verulega breytta afur, fyrir fyrirtki sjlft ea markainn sem a vinnur , starfar njan htt, hefur skipulagt starfsemi sna njan htt ea gert eitthva ntt.

a skiptir vsast ekki llu mli hvort fyrirtki heitir sproti ea nskpunarfyrirtki ea eitthva anna, ef a er a skila ari ea lklegt a svo veri ninni framt. a arf bara a alaga umhverf a v a n fyrirtki sem oft eru me litla fjrhagslega ea ekkingarlega buri eru a vaxa r grasi. Nskpunarumhverfi slandi er almennt tali jkvtt. Undantekningin er reyndar s a agengi a fjrmagni er enn af frekar skornum skammti, miki hafi gerst v svii. Markaurinn sem essi nju fyrirtki hafa til a n rangri er oft mjg ltill annig a au urfa a fara fremur fljtt trs. a er svo sem ekki mjg mikill munur eirri stu og fyrirtki litlum lndum standa frammi fyrir vissulega s sm stigs munur . etta nefnilega lka vi norsk og dnsk fyrirtki. markaur eirra s mrgum sinnum strri er hann oft fljtur a mettast.

er a sjlfsagt a kalla hlutina rttum nfnum, ekki minnst ar sem veri er a byggja upp innvii og stokerfi sem er alaga er a ungum fyrirtkjum me srstk einkenni, svo sem hva varar tknistig, marka, ekkingar- og frnirf og fleira. Stuningur vi sprotafyrirtki passar vsast ekki fyrirtkjum greinum me lgra ekkingar- og frnistig en stuninginn arf a laga a llum fyrirtkjum sem talin eru eiga erindi marka n tillits til hvaa flokk au falla.


Samflagslegar skoranir minna umrunni hr en Evrpu.

egar rtt er um Samflagslegar skoranir (Grand Societal Challenges) er jafnan veri a vsa til eirra vandamla sem mannkyni mun mta framtinni ea eru jafnvel komin dagskr flks n egar. essar skoranir vara ml svo sem heilbrigisml, matvlaryggi, orkuml, samskipti og flutninga, loftslagsml, samflagi og ryggi egnanna. essi upptalning er svo sem ekkt en ef skoaar eru r forsendur sem liggja a baki hverrar um sig sjum vi a va arf a taka til hendinni.

Nlega er afstain umfangsmesta loftslagsrstefna sem nokkurn tmann hefur tt sr sta, Pars. Tali er a vel hafi gengi a f jir heims til a sj og vilja takast vi ann vanda sem augljs er loftslagsmlum. Ekki voru allir sammla um gti niurstana rstefnunnar enda ljst a ef bregast vi af fullum krafti kmi a niur lfsgum flks eins og au eru metin, a minnsta kosti til skamms tma. g held ekki a a s me vilja a ramenn landa heimsins su a fresta lausn eirra Samflagslegu skorana sem standa fyrir dyrum, anga til brnin okkar og barnabrn fara a stjrna.

eru mlefni aldrara umrunni essa dagana tengslum vi birtingu fjrlaga fyrir ri 2016. S umra er enn lklega fremur lgum loga. En rtt fyrir gtis framreikninga Hagstofunnar virist ramnnum ekki ljst a eftir nokkur r verur aldursuppbygging samflagsins talsvert breytt fr v sem var. a kemur okkur sjlfsagt llum vart eftir nokkur r a mjg str hluti jarinnar er kominn eftirlaun og einungis ltill hluti er a skapa vermti fyrir samflagi svo a geti rast og dafna annig a bar landsins finnist eir ba vi ryggi og lfsgi. Andsttt eim jum sem huga vel a mlefnum aldrara, virist svo a vi getum bara ekki hugsa til langs tma, alveg rugglega ekki fram yfir nstu kosningar. Spurning hvort a s besta leiin a binda aldra flk ftkragildru sem er svo vel girt af a flk ekki sns. Mli er a ef a er rtt a eldra flk s rtt fyrir allt a vera hraustara me hverju r tti a leyfa v a taka tt vermtaskpun velsldar samflagsins. etta m gera til dmis me v a afltta tekjutenginu ennan hp.

Orkuml hafa einnig veri tluvert umrunni hr en sland br a mjg mikilli hreinni og endurnjanlegri orku. Tali hefur veri hagkvmt a breyta essari orku ltta mlma sem hafa skapa vermti hr landi, a minnsta kosti mean vermti eirra er gott. N lkkar veri mlminum og um lei rafmagninu. Spurning er hvort etta s run sem heldur fram til langs tma. a vri ekki hagkvmt, a minnsta kosti ekki mean vi erum a byggja fleiri verksmijur til a framleia essa mlma. Spurning er hvort vi ttum bara a leggja slngu til Bretlands og dla orkunni anga. Menn eru ekki eitt sttir og skal ekkert sagt um a hr hvort etta s g lei. Hr arf einnig a hugsa til langs tma um a hvort eftirspurn eftir hreinni endurnjanlegri orku fari vaxandi kjlfar umru um loftslagsml.

Langtmahugsun eim mlum sem vara Samflagslegar skoranir er mikilvg. kvrun dag hefur vsast hrif eftir mrg r. ess vegna hafa jir heims sett af sta rannskna og runar tlanir til a takast vi r. Evrpusambandi hefur gert essum mlum g skil rannsknasjum sem kallast n Horizon 2020. a er nokku samdma lit a engin ein j ea ltill fjldi ja hafi buri til a takast vi r Samflagslegu skoranir sem a okkur steja, einar og sr. v urfa jir heims a taka sig saman og vinna a v a takast vi essar skoranir ur en standi versnar meira og meira. a sjst ekki mrg merki um a hr landi a essar skoranir su framarlega vifangsefna listanum. En a mun koma a v fyrr ea sar.


Kynning tengslum virkni vsindastarfs og birtingum slo

byrjun oktber hlt Nordisk institutt of studier af innovasjon, forskning og utdannig samt NordForsk rstefnu um virkni vsinda. Heiti rstefnunnar var "20. norrna rstefnan um bibliometrics og rannsknastefnu". rstefnunni voru um 70 srfringar fr 12 lndum og voru fluttar um 30 fyrirlestrar um vifangsefni sem tengjast vifangsefni rstefnunnar.

Framkvmdastjri Greiningarstofu nskpunar flutti erindi um tengsl tgjalda til rannskna og runar hj opinberum ailum vi fjlda birtinga ritrndra vsindagreina. Niurstaan var a run essara stra hlst hendur fr 2000 til 2009 en virist eitthva hafa gerst. Rannsknatgjld opinbera geiranum hrfllu en birtingar virtust nnast halda snu striki. Mia vi a svo virist sem breytingar tgjldum til rannskna og runar opinbera geiranum leii til breytinga fjlda birtinga 2 til 4 rum seinna. Hgt var v a sj rlitla fkkun birtra greina eftir 2009 sem tengja m vi niurskur til opinberra aila efnahagshruninu.

Haldi svo fram sem horfir a tgjld opinberra aila til rannskna og runar hafi lkka verulega m bast vi a fjldi vsindagreina veri einnig minni nstu rum. etta mun hafa mikil hrif vsindasamflagi ef rtt reynist. Bast m vi a dragi r samstarfi vi erlenda aila og ar me tekjum fr erlendum sjum. a kann a vera hugsanlegt a Hagstofa slands hafi vanmeti tgjld opinberra aila til rannskna og runar sustu rum. En framlg hins opinbera til essara stofnana virist ekki styja run sem stofnunin dregur fram.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Ritrndar vsindagreinar gefa mynd af virkni vsindastarfs.

Norrnir srfringar mlefnum vsinda hafa sustu rum gefi t fjrar skrslur um virkni vsinda lndunum. rstefnu fyrrahaust hldu essir ailar vinnufund htarsal Hskla slands ar sem fari var yfir virkni vsindastarf og mlingar v tengdu. Fr v sland dr r mlingum virkni rannskna og runar er erfitt a gera sr grein fyrir v mikla starfi sem unni er essu svii. En gefa upplsingar um tgfu vsindagreina einhverja mynd af essu mli.

runum 2000 til 2012 gfu slenskir vsindamenn t um 3.100 greinar sem birtar hafa veri ritrndum ritum. etta er um 0,025% af llum vsindagreinum sem gefnar eru t heiminum essum tma. etta er mun hrra hlutfall en sem nemur fjlda slendinga heiminum. rlegur vxtur tgfu hverju ri er um 9% sem er einsdmi. Mealtals rleg aukning llum Norurlndunum er um 3% svo a mikil grska er vsindastarfi slandi, s teki mi af essum tlum.

egar srfringar telja 3.100 greinar fr slandi er tt vi framlag slenskra vsindamanna. Til dmis ef slenskur vsindamaur er einn af remur hfundum greinar samt tveimur erlendum vsindamnnum, telst einungis 1/3 greinarinnar vera slensk. a arf v talsvera virkni vsindum til a n essum rangri. essi afer er kllu hlutdeildartalning.

Um rijungur vsindagreina tmabilinu eru svii heilbrigisvsinda, en a er svipa hlutfall og rum Norurlndum. Nokkur vsindasvi eru me um 10% af heildinni en ar m telja lflknisfri, verkfri, jarfri, elisfri og flag og hugvsindi. nnur vsindasvi eru me lgra hlutfall.

ess m geta a fjldi greina er ekki eina vsbendingin um virkni vsindastarfi. Fjldi tilvitnana annarra vsindamanna essar greinar gefa til kynna gi essara greina og hrif eirra. Hlutfallslegur tilvitnunarstuull vsindagreina fr hsklum og hsklasjkrahsum slandi var bilinu 1,05 til 1,11 tmabilinu 2004 til 2012 en er mia vitilvsunarstuul allra vsindagreina heiminum sem f gildi 1,00.

Fulltrar Greiningarstofu nskpunar og Landsptala hafa teki tt starfi norrna srfringahpsins og hafa skrifa rdrtt r skrslunum fjrum sem gefnar hafa veri t. essi stutti rdrttur er vihengi me essum skrifum hr.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Opinber fjrmgnun rannskna og runar

Rkisframlag til rannskna og runar rkjum OECD er um 30% af allri fjrmgnun essara mla. slandi er etta hlutfall um 40% Bandarkjunum um 30%. Hi opinbera rkjum OECD fjrmagnar a mealtali um 9% af tgjldum fyrirtkja til rannskna og runar. slandi er etta hlutfall tp 6% en Bandarkjunum, vggu einkaframtaksins, um 14%. Hvers vegna fjrmagna bandarkjamenn svo miki af rannsknastarfsemi landinu me opinberu f, gti maur spurt sig. Fyrst m setja essi ml anna samhengi. rkjum OECD fjrmagnar hi opinbera rannsknir og run sem svarar 0,73% af vergri landsframleislu. etta hlutfall fyrir sland er um 1,03% en Bandarkjunum um 0,91% og gefur a upphir sem eru mjg har, svo ekki s meira sagt. Raunar hafa upphir hins opinbera Bandarkjunum dregist saman nlega.

slensk stjrnvld hafa jafnan veri fremur hll undir a rannsknir og nskpun fi noti sn enda er framta hagsld hverju landi h rannsknum og run en einnig a geta frt sr nyt ekkingu fr rum. etta hefur skila sr a birtingar ritrndum tmaritum er me v hsta sem gerist mia vi bafjlda. a er ekki bara fjldi greina sem ber vott um a rannsknastarf s framarlega hr landi, a er talsvert miki vsa til essara greina. v m segja a gi slenskra rannskna og runar og hrif ess starfs s tluvert.

Hvernig sjum vi san amerska skattpeninga sem vari er til rannskna og runar ntast vi a auka hagvxt og hagsld. Til dmis hefur fyrirtki Apple fengi opinbert f til a koma framfri hugaverri nskpun. Dmi um etta eru tilkoma msarinnar, vimt notenda og snertiskjir. essi nskpun hefur vaxi fram vegna opinberra framlaga, a.m.k. a einhverju leiti. Fyrirtki Google rai, eins og kunnugt er, fluga leitarmasknu. Til ess fkk fyrirtki um 4,5 milljna styrk fr National Science foundation.

a m nefna fleiri dmi eins og laser, tansistorinn, hlfleiara, mkrofna, samskipta gervitungl, farsmakerfi og inteneti. Bandarkin hafa jafnan veri me einhverja nskpunarstefnu gangi allt fr v Kennedy lagi herslu geimferir, Regan kom hinu vfrga kerfi um smfyrirtkjastuning (Small Business Innovation Research) sem san hefur veri teki upp fleiri lndum. a m leia lkur a v a rkjum s hollt a koma stefnu um nskpun n ess a au stjrni fli fjr til nskpunar of miki ea velji sigurvegara. Hinsvegar er a vissulega spurning hvort rki ttu ekki a vinna a smu markmium, t.d. ar sem au eru sterk fyrir.

sland er me sterkan vsindagrunn en slakan htkni grunn. a virist vera mjg ltil tengsl milli vsinda og nskpunar. Hr urfa menn a taka hndum saman og byggja hagkerfi v sem vi kunnum en ekki dreifa krftunum og miki. a vri ekki vnleg framt a standa vegi fyrir hugaverri nskpun og byggja framt okkar greinum eins og feramennsku. egar nskpunarstefna og framkvmd hennar formi opinberra fjrveitinga er skou tti a veita eim greinum brautargengi sem geta auki vermtaskpun landinu. Vi hfum s of mikla herslu greinar sem skapa strf, oft til skamms tma, sta vermtaskapandi nskpunar. Vi skulum hafa huga a opinber framlg til rannskna og nskpunar eru ekki bara styrkir til tknilegra rlausna heldur samkeppnisml fyrst og fremst.


Rannsknir, run og nskpun, stefna til rangurs

Rannsknir, run og nskpun er forsenda tknibreytinga og ar me forsenda hagvaxtar ntma efnahagskerfum. Rannsknir og run hefur vara hlutverk enda hefur rangur af eirri starfsemi hrif ekkingarskpun og dreifingu mean hlutverk nskpunar er meira svii endurnjunar afurum fyrirtkja. Hlutverk slendinga rannsknum, run og nskpun er mikilvgur. rangur essa starfs er srlega mikilvgur fyrir alla geira atvinnulfsins enda eru hverskonar breytingar byggar v. Teki hefur veri eftir v hver flug rannskna og runarstarfsemi er landinu enda birta slenskir vsindamenn fleiri ritrndar vsindagreinar en gengur og gerist heiminum, mia vi mannfjlda. Gagnsemi essara vsindagreina eru hgt a sj v hve miki er vitna r af rum vsindamnnum.

slenskt atvinnulf er flugt egar kemur a rannskna og nskpunarstarfi. Eins og fram kemur vefsunni http://www.rannis.is/greining/toelfraedi-rannis/ eru flugar rannsknir landinu tengdar tlvum og hugbnai, efna og lyfjainai og lftkni. Raunar er atvinnulf slandi ekki jafn umfangsmiki og rum lndum. Fremur far greinar gera sig gildandi hva varar rannsknir og nskpun. rangur af nskpun mtti vera meir en eftir v er teki hve ltill hluti af tflutningi telst til htkni slandi.

a er mjg mismunandi hve har lkar greinar eru rannsknum og nskpun egar kemur a endurnjun afura og aukningu samkeppni. Sjvartvegur, feraml og lvinnsla eru greinar sem kalla sur eftir rannsknum og nskpun en arar greinar hrra tknistigi. egar skoaur er hagvxtur slandi eru essar greinar allar fremur berandi en segja m a ar s byggt meira magni en vermtum hverja einingu.

lyktun Landsfundar Sjlfstisflokksins um vsindi og nskpun kom meal annars fram: Menntun, vsindi og nskpun gegna lykilhlutverki slandi nstu framt. Fjrfesting ekkingu og mannaui skapar vermti og er undirstaa samkeppnishfni. randi er v a skilyri til menntunar, rannskna og nskpunar standist samkeppni aljavettvangi. Ennfremur a slenskt samflag ver tluvert hrra hlutfalli vergrar landsframleislu til rannskna og runar en mrg samanburarlnd. Afrakstur vsindastarfs vekur athygli en vermtaskpun ekki jafn hr og vnta mtti. Fjrveitingar til runar og nskpunar vera a hafa vermtaskpun markaslegum forsendum a markmii.

Ljst er a mlefni rannskna, runar og nskpunar verur a gera htt undir hfi. Sofi menn verinum er samkeppnishfni og hagvxtur httu. Til a skoa rangur slands samanburi vi nnur lnd er hgt a lta fjldann allan af greiningarskrslum sem eru a finna vefsunni http://thorvald.blog.is/blog/thorvald/entry/1291261/


Stefna mlefnum vsinda, tkni og nskpunar (Science, technology and innovation policy in Iceland)

Innlendar og erlendar stofnanir hafa gegnum rin skoa stefnumi ja svii vsinda, tkni og nskpunar. Gefnar hafa veri t skrslur af msu tagi sem vara ennan mlaflokk. Hr eru gefin nokkur dmi um greiningu stefnu slands essu svii:

(National and foreign organisations have studied and published data and information about policy in field of science, technology and innovation for Iceland. Reports on these matters areavailableon the internet. Here are some examples). Compiled by Thorvald Finnbjrnsson, expert on science, technology and innovation policy research, analysis, evaluation, entrepreneur studies and related actions.

Evrpusambandi og stofnanir ess: (EU and different institutions and services)

Meusring European Identity, Discussion onIceland

The Researchers Report 2012, Country Profile: Iceland

Research and Innovation performance in EU Member States and Associated countries 2013

Mini Country report Iceland

Socieal Sciences and Humanities in Iceland - 2011 Report

European Trend Chart on Innvation - Iceland

2001

2002

Research and Innovation Observatory (RIO) gefi t af Joint Research Centre.

https://rio.jrc.ec.europa.eu/en

Hr er um a ra vefsu me lykil upplsingum fyrir aila stefnumtun og sem hafa huga af Rannskna og Nskpunarstefnu. ar er a finna greiningu, umfjllun, tlfri og aferafri vi hnnun og finnfrlsu rannskna og nskpunarstefnu samt mati eim mlum.

2015

EraWatch Country Report and Country pages EraWatch er htt a koma t en stainn er bent Research and Innovation Observatory - Horizon 2020 Policy Support Facility (hr fyrir ofan).

2013

2012

2011

2010

2009

2006(Specialisation report)

Innovation Union competitiveness report - Iceland ll skrslan me ESB/EES landa skrslum

Innovation Union Scoreboard(ar er a finna stu og run ESB/EES landanna um nskpun)

Innovation Union Scoreboard - rafrnt vimt

2017

2016

2015

2014

2013

2011

2010

2009

2008

2007

Innovation and Innovation policy in Iceland(efni um nskpunarml slandi vefsu Pro Inno)

EU

REsearch and Innovation Projects and results

Innobarometerfyrir 2016

Yfirlit yfir fyrri tgfur er a finna sunni.

OECD

Ggn um sland

Measuring Tax Support for R&D and Innovation

OECD

OECD STAN DAtabase for Structural Analysis

OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2016,On-line tgfa, m lesa af skj

OECD Science, Technology and Innovation Outolook 2016, country porifile Iceland

OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2012,On-line tgfa, m lesa af skj

OECD Science, Technology and Innovation Outolook 2012, country porifile Iceland

Policy mix for Innovation in Iceland - 2006

OECD Science, Technology and Industry Scoreboard - online versions

2017 Digital Iceland

2016

2015

2014

2013

2011

2009

2007 Papprseintak

2005 Papprseintak

2003 Papprseintak

2001 Papprseintak

1999 Papprseintak

Education, Research and Innovation policy - A new direction for Iceland

OECD better live index

OECD Education at a glance

Listi yfir tgfur fr 1998 til 2015

Measuring Science, Technology and Innovation 2016

OECD Blue Sky Forum on Science and Innovation Indicators

Measuring the Link between Public Procurement and Innovation

ANBERD (Analytical Business Enterprise Research and Development) database

OECD Global Forum on Productivity

MAIN SCIENCE AND TECHNOLOGY INDICATORS

2017/2

2016

McKinsey Scandinavia

Charting a Growth Path for Iceland

World Economic Forum

World Economic Forum

Global Risks 2015

The Global competitiveness Report 2015 - 2016 PDF report

The Global competitiveness Report 2014 - 2015 PDF report

The Global competitiveness Report 2013 - 2014 PDF report

The Global Competitiveness Report 2012 - 2013 PDF report

The Global Competitiveness Report 2011 - 2012 PDF report

IMD World Competitiveness Center

IMD World Competitiveness Yearbook 2014 Results Online report 2010 to 2014

World Bank Group and OECD

Innovation Policy Platform (IPP) er samstarfsverkefni World Bank og OECD og er birt vefsu verkefnisins. ar er a finna ekkingu, mlikvara og upplsingar um aferir, hnnun, innfrlsu og mat nskpunarstefnu. H er hgt a lra hverngi nskpunarkerfi vinnur, bera kennsl gar aferir og gera tlfrilega greininug og samanbur auk ess a nta efni til stefnumtunar nskpun.

Innovation Policy Platform

STI Outlook 2016 sland, upplsingar vefsu

Bloomberg LP

These are the wrold+s Most Innovative Economics


Samflagslegar skoranir

sustu mnuum hefur bori umru og agerum, Evrpu og Norurlndunum,varandi miklar skoranir gagnvart samflgum heimsins. Meal eirra eru:

  • Heilbrigisml, ldrun, lfrilegar breytingar og velfer
  • Furyggi, sjlfbr landbnaur og lfrnu efnahagskerfi
  • Trygg, hrein og skilvirk orka
  • Snjallir, grnir og samttir flutningar
  • Loftslagsbreytingar og skilvirk nting ga, ar me talin hrefni
  • ryggi og nskpun samheldnu samflagi

a hr s um a ra umfangsmikil vandaml er hgt a bregast vi eim og jafnvel skapa ar me kvein tkifri, jkv fyrir mrg lnd. En ekkert land, jafnvel meal eirra strstu, er ess umkomi a mta essum skorunum eitt og sr. v urfa lnd a sameinast gegn essum breytingum, ur en r vera llum ofvia. Einkennandi fyrir strar skoranir er a r steja a mjg mrgum lndum, r eru umfangsmiklar og lausnir eirra kalla samstarf landa og sva um rannsknir og nskpun.

a hafa duni mjg erfiar efnahagslegar rengingar sustu rum, sem ekki sr fyrir endann . Efnahagsmlin hafa mikil hrif allar r skoranir sem nefndar hafa veri. En ljst er a kostnaur vi a mta essum skorunum mun vera umtalsveraur. skoranir essar kalla einnig umfangsmiki samstarf svii rannskna og nskpunar. Svo umfangsmiki a samflg heimsins vera a sameinast um a finna eim lausnir. En a eru einmitt lausnirnar sem hafa fr me sr kvein tkifri. essu er teki strum tlunum um rannsknir og nskpun, sem hpar landa hafa, ea eru a koma sr saman um, a framkvma. Evrpusambandi hefur hinar stru samflagslegu skoranir brennidepli vi hnnun nrri rammatlun um rannsknir og nskpun sem tekur gildi eftir rj r. Fram til essa er teki skorunum me margvslegum htti.

Norurlndin eru a vinna a svipuum mlum svo sem me strri rannsknartlun um loftslagsbreytingar. Einnig hafa heilbrigismlin veri ar ofarlega baugi samt vifangsefnum svo sem vara nskpun og velfer. Norrnn samstarfshpur vegum NordForsk, Rannsknarrs Norurlanda, hefur skilgreint eli hinna stru rskoranna annig: 1) Vibrg vi hinum stru skonunum me rannsknum og nskpun er lei til a framleia ekkingu me mguleika a sna vi strum og astejandi vandamlum vi og gera au a mguleikum. 2) Ekkert land getur tekist vi skoranirnar eitt og sr. 3) a er brei samstaa Evrpu til a bregast vi skornunum me rannsknum og nskpun og 4) esshttar frumkvi gerir Evrpu a hugaverum samstarfsaila aljavsu svii rannskna og nskpunar til a koma vivarandi run og ferli hnattvsu.

OECD lndin hafa lti mli til sn taka. Meal verkefna OECD sviinu er s.k. N nlgun og stjrnkerfi fjlja samvinnu svii vsinda, tkni og nskpunar til a takast vi hinar stru skoranir". Rkstuningur OECD er s a mannkyni stendur frammi fyrir fjlda alvarlegra hnattrnna skorana, svo sem svii loftslagsbreytinga, ryggis matvla og orku og svii heilbrigismla. Aeins er hgt a taka essum vifangsefnum hnattrnu samstarfi ar sem bi uppbygging, eli og hrif essara skorana eru hnattrnar. Vsindi, tkni og nskpun hafa stru hlutverki a gegna vibrgum vi hinar stru skoranir. Samrming og regluverk aljastarfs svii vsinda, tkni og nskpunar er mjg mismunandi og arf a samrma, en a er hlutverk verkefnis OECD sem nefnt var. Markmi essa samstarfs OECD rkjanna er a koma leibeiningum og dreifa ekkingu og upplsingum um hvernig best er a taka mlum.

Spurning er hvort allar skoranir su strar skoranir. Hugtaki uppruna sinn hinni s.k. Lundar yfirlsingur fr v jl 2009 egar Svar voru forsti Evrpusambandsins. ar kom fram a skoranirnar eru samflagslegar eli snu r geti tt uppruna sinn nttrinni, viskiptalfinu ea hinu flagslega kerfi. Spurning er lka gagnvart hverjum eru essar skoranir. Eru r gagnvart heiminum llum ea e.t.v. vissum heimslfum ea jafnvel smrri heildum.

Lundaryfirlsingunni, fr srfringahpi Evrpska rannsknasvisins, undir stjrn Prfessors Luke Georghiou, kemur fram a rannsknir og run Evrpu veri a hafa hinar stru skoranir brennidepli og a grpa veri til nrra afera til a sporna vi eim. etta kallar njan sttmla meal landa Evrpu og stofnana eirra sem byggir samstarfi og trausti. a arf a bera kennsl og bergast vi hinum stru skorunum me v a virkja bi opinbera geirann og einkageirann samstarfi. San er hvatt til tttku samstarfi vi a sporna vi hinum stru skorunum.

Ljst er a rannsknir og run heiminum eru a taka meira og meira mi af hinum stru skorunum. Str hagkerfi eins og Evrpusambandi eru a ra tlanir til a takast vi hinar stru skoranir. Hin s.k. Sameiginlega takstlunin (Joint Programming) og Tknilega samstarfsstefnan (Technology Platform) eru g dmi um a en ar eiga slendingar agang. slendingar geta teki tt hinu hnattrna samstarfi t.d. gegnum rkjahpa sem eir tilheyra. etta getur veri vettvangi Norurlanda, EES landa, OECD ea anna sem vi . urfa slendingar a skilgreia hlutverk sitt og akomu. Bent er a mikilvgt s a takast vi verkefni eins og Framtarsn ea svismyndir til a undirba slkt starf. sland hefur raunar teki tt Norrnu samstarfi um a spyrna vi hinum stru skorunum. etta me tttku Topprannskna frumkvi Norrnu rherranefndarinnar (Toppforsknings initiative). etta er Norrnt samstarf sem nr yfir allt hi Norrna samstarfsnet.

slendingar hafa ekki teki skipulega mlum sem vara hinar stru skoranir sama htt og margar arar jir eru a gera. Nokkur lnd hafa egar sett stofn agerir gegn essum skorunum inn tengslum vi rannskna- og nskpunarstefnu sna og hafa skipulagt agerir til a sporna vi eim. Sem fyrr segir eru essar skoranir um lei vsun vissa mguleika atvinnulfi ja. Sem dmi m nefna a loftslagsbreytingar eru a valda minnkun smagni norurhfum og v opnun siglingarleia. Jafnframt hefur lfrki sjnum teki breytingum vi hlnun loftslags. eir ttir sem falla innan skilgreiningar hinum stru skornunum eru raunar meal vifangsefna margra landa msum svium. Va er unni a grnum hagvexti og grnni nskpun, heilbrigismlum, flagsmlum og fjlda annarra vifangsefna ekki s endilega teki hinum stru skorunum heild.

slendingar geta skilgreint verkefni um framsni og svismyndir til a auka skilning sinn eim afleiingum sem hinar stru skoranir geta haft. getur hi opinbera teki essa tti til greina vi stefnumtun svium rannskna og nspunar, flagsmla, efnahagsmla, heilbrigismla, umhverfismla og almennt eim vettvangi sem passar hverju vifangsefni hva best. Mjg g lei er a taka tt rannskna- og nskpunarstarfi ja Norurlndum og Evrpu.

Viauki til upplsingar:

Heilbrigisml, ldrun, lfrilegar breytingar og velfer

Hin mikla skorun essum flokki er a bta heilbrigi lftma flks og velmegun almennt.
Lfrileg vandaml eru svo sem ldrun, bferlaflutningar, ftkt, flokun og miss heilbrigisvandaml. Einnig er a skilja afgerandi vifangsefni heilbrigismla, bta heilsu og koma veg fyrir sjkdma. nnur markmi eru a bta forvarnir, eftirlit og skilning sjkdmum en einnig sjkdmsgreiningu og mefer sjkra og a upplsingar um heilbrigisml komi a sem bestu gagni. m nefna tki, tl og aferir vi mehndlun, a gera ldruum kleift a sj um sig sjlfa sem lengst og fleira.

Furyggi, sjlfbr landbnaur og lfrnu efnahagskerfi

skorunin hr er a koma sjlfbru framboi ruggum og hga matvlum og rum lfrnum afurum gegnum skilvirka framleislu. skal stefnt a v a breyta afurum a lg-kolefna afurum sem unnin eru lfrnan htt.

Markmi eru meal annarra a bta framleisluaferir og a fst vi loftslagsbreytingar ar sem gtt er hugtaka svo sem sjlfbrni og ol. Matvli skulu vera rugg og heilsusamleg fa fyrir alla. Fiskveiar skulu vera umhverfisvnar og sjlfbrar og fiskeldi veri samkeppnishft. herslur skal leggja nskpun tengslum vi afurir r hafinu.

Trygg, hrein og skilvirk orka

skorunin hr er a tryggja umbreytingu a reianlegum, sjlfrum og samkeppnishfum orkukerfum. Leitast skal vi a draga r orkuskorti auka orkurf og huga a loftslagsbreytingum.

Grnt hagkerfi me endurnjanlegum orkugjfum bi af hagrnum og umhverfisstum og skilvs notkun orku.

Markmiur a auka strlega tkni og jnustu fyrir snjalla og skilvirka orkunotkun. Hvetja til a stunda snjallan rekstur borga og samflaga. Taka nja orkugjafa notkun, svo sem vind og slarorku og vinna a samkeppnishfum og umhverfisvnni tkni til a draga r kolefnisnotkun. Lfrn orka er hugaverur valkostur ef hn er samkeppnishf og sjfr.

Snjallir, grnir og samttir flutningar

skorunin er a koma flutningakerfi sem er skilvirkt og umhverfisvnt en um lei ruggt og til hagsbta fyrir einstaklinga, hagkerfi og samflagi.

Meal markmia er a gera flugvlar, bla og skip kleyft a ganga hreinum orkugjfum og bta ar me umhverfishrif nverandi flutninga. ra snjallar lausnir tkjum, bnai og innvium og bta flutninga dreifbli. Draga verulega r umferarhntum og bta hreyfanleika flks og afura. Koma arf nrri stjrnun fyrir flutninga og draga r slysum umferinni. Huga arf a nstu kynsl af flutningatkjum og markaur fyrir au skal komi .

Loftslagsbreytingar og skilvirk nting ga, ar me talin hrefni

Hr m sj skoranir sem a uppn skilvirkni og hagkerfi h loftslagsbreytingum sem mtir rf vaxandi fjlda ba heiminum. Agerir ttu a auka samkeppnishfni og bta velmegun banna mean umhverfishrifum er haldi lgmarki.

Me essu m uppn markmium svo sem a bta skilning loftslagsbreytingum og koma gum sp aferum fyrir breytingar loftslagi. arf a styja vi stefnu um flutninga flks milli sva. Bta skilning vistkerfinu og samskiptum ess vi flagleg kerfi og hlutverk efnahagslfs velferarmlum. arf a bta skilning afngum a hrefni og tala fyrir sjlfbru framboi og notkun hrefnum og finna valkosti vi notkun eirra. arf a styrkja grna nskpun og tkni, ferla og jnustu til a auka markastt eirra. Vinna ar fyrir um stefnu nskpunarmlum og huga a breytingum samflaginu tengslum vi a. Leggja herslu a koma grnum hagkerfum .

ryggi og nskpun samheldnu samflagi

Meal skorana er a koma veg fyrir tilokun og koma nskapandi og ruggum samflgum tengslum vi fyrirsar en neikvar breytingar af msu tagi.

Hr er tt vi a hvetja til snjallra lausn um sjlfran vxt samflaga. Mikilvgt er a samflgum su ekki hpar sem hvergi eiga heima og eru utanvi samflag flks. Bta arf samstarf um rannsknir og nskpun meal ja. arf a styrkja vi n form af nskpun ar me talin flagsleg nskpun og skpunarvilja. Samflagi arf a virkja tengslum vi rannsknir og nskpun og koma arf virkum samskiputm milli ja, jafnvel fjarlgra. Takast vi glpi og hryjuverk og gera landamri rugg. arf a bregast vi margvslegum kreppum og gnunum

nnur flokkun er:

(Northern Climate and Environment)
(Sustainable Energy)
(Dialogue of Cultures)
(A Healthy Everyday Life for All)
(Knowledge and Know-how in the Media Society)
(Ageing Population and Individuals).

Umra var um hinar miklu samflagslegu skoranir Nskpunaringi 1 nvember 2011.

Umfjllin Ranns
Umfjllun Nskpunarmistvar
Umfjllunmbl.is
Umfjllun visir.is
Umfjllun ruv.is
Umfjllun inaarruneytis
Umfjllun inaarruneytis um samflagsskoranir


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband